همانطور که در مقاله “تعریف هزینه چیست؟” بیان شد، هر کسب و کاری برای رسیدن به اهداف مالی خود متحمل هزینه هایی می شود که این مخارج و هزینه ها را در حسابداری به چندین صورت دسته بندی می‌کنند. ما در این مقاله سعی داریم به دسته بندی هزینه ها از نگاه عملیاتی بودنشان بپردازیم و هزینه های عملیاتی و انواع آن را شرح دهیم.

تا انتهای این مقاله با دروسا حساب همراه باشید.

هزینه عملیاتی چیست؟

هزینه های عملیاتی، هزینه‌ها و مخارجی هستند که به منظور نگهداری و مدیریت در هر کسب و کاری به صورت روزانه و تقریبا مستمر انجام می شوند. این هزینه ها از طریق انجام فعالیت‌های اصلی واحد تجاری به وجود می‌آیند.
پس می توان نتیجه گرفت که هزینه های عملیاتی برای هر کسب و کاری ضروری و اجتناب‌ناپذیر می‌باشد و جزء جدایی ناپذیر فرآیندهای اصلی هر کسب و کاری می باشند.

نمونه هایی از هزینه های عملیاتی عبارتند از:

  1. هزینه اجاره محل
  2. هزینه تجهیزات
  3. هزینه منابع انسانی
  4. هزینه بازاریابی
  5. و….

هزینه های عملیاتی از اجزای درآمد عملیاتی می‌باشند و معمولاً در صورت حساب سود و زیان واحد تجاری منعکس می گردند.

بسیاری از واحدهای تجاری به منظور رسیدن به اهداف خود در بازارهای رقابتی و افزایش درآمد، سعی در کاهش هزینه‌های عملیاتی خود دارد اما این امر همیشه باید به گونه‌ای انجام شود که باعث کاهش کیفیت عملیات و از دست رفتن انسجام و یکپارچگی نشود.

برای هزینه های عملیاتی می توان فرمول زیر را بیان کرد:
مجموعه مخارج عملیاتی _ بهای تمام شده کالای فروش رفته =هزینه عملیاتی

 

انواع هزینه های عملیاتی

 

هزینه‌های عملیاتی واحد تجاری به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  1. هزینه های ثابت
  2. هزینه های متغیر
  3. هزینه های نیمه متغیر

۱) هزینه های ثابت:

آن دسته از مخارجی که با افزایش و کاهش تولید و خدمات (افزایش عملکرد) ثابت می مانند؛ مانند هزینه اجاره محل. هزینه های ثابت به طور کلی شامل مخارج و هزینه های سربار نیز می شوند؛ مانند حق بیمه تجهیزات.

۲) هزینه های متغیر:

هزینه های متغیر همانگونه که از نامش پیداست به مخارجی گفته می‌شود که با افزایش تولید و خدمات (عملکرد واحد تجاری) افزایش می‌یابد و همینطور بلعکس؛ مانند مواد اولیه تولید

۳) هزینه های نیمه متغیر:

این نوع هزینه ها ممکن است به صورت نیمه متغیر و نیمه ثابت باشد و ترکیبی از هزینه های متغیر و هزینه های ثابت باشند.
یک مثال ساده برای هزینه های نیمه متغیر اضافه کاری و حقوق کارگران می باشد. حقوق کارگران معمولاً به عنوان هزینه ثابت در نظر گرفته می‌شود اما می‌توان تعداد کارگران و ساعات کاری آنها را کاهش یا کاهش داد، یعنی همیشه حقوق ثابت کارگران جزوه هزینه‌های ثابت به حساب می آید اما اضافه کاری وشیفت کاری و… می تواند حذف یا حتی اضافه شود و حتی متغیر باشد.

در آخر:
هزینه های عملیاتی فاکتور بسیار مهمی در افزایش و کاهش سود و زیان می باشد. می‌توان با مدیریت این هزینه ها بهره وری و سودآوری بیشتری را برای واحد تجاری رقم زد.