برای انجام هر کاری دانستن مراحل و پروسه انجام آن شرط اساسی و ابتدایی به نتیجه رسیدن آن کار است و برای یک حسابدار از شروط اصلی رسیدگی به پرونده مالیاتی دانستن مراحل انجام آن و دانستن حقوق مربوط به این امر می باشد تا به راحتی بتوانند از آنچه انجام داده اند دفاع کند .چه بسا حسابداران بودند که از این پروسه ها به خوبی آگاه نبوده مثلاً از زمان مهلت رسیدگی در پروسه مالیاتی آگاهی نداشتند و برگ تشخیص آنها قطعی شده است. پس بهتر است نسبت به مراحل رسیدگی مالیاتی اشراف کامل داشته باشیم تا از حقوق خود به راحتی دفاع کنیم .

مراحل رسیدگی مالیاتی به طور خلاصه به صورت زیر می باشد :

  1. رئیس اداره امور مالیاتی مربوطه
  2. هیئت حل اختلاف مالیاتی
  3. شورای عالی مالیاتی
  4. هیئت ۳ نفری وزارت اقتصاد
  5.  دیوان عدالت اداری

رئیس اداره امور مالیاتی مربوطه:

این مرحله اولین مرحله ورود به چرخه دادرسی مالیاتی است یعنی بر طبق قوانین مودی از تاریخ ابلاغ مالیات خود ۳۰ روز مهلت دارد تا اگر نسبت به مالیات تعیین شده اعتراضی دارد با در دست داشتن مدارک مستدل و مستندات کافی به اداره مالیاتی خود مراجعه کنند و درخواست بررسی و تعدیل مالیات خود را بدهد.

اداره امور مالیاتی فوق‌الذکر نیز تا۳۰ روز پس از زمان مراجعه مودی شان زمان دارند تا به اعتراض وی رسیدگی کند. در این مرحله اگر با یکدیگر به توافق برسند در برگ تشخیص مودی درج می‌شود و به امضاء (تایید )رئیس اداره امور مالیاتی رسیده خواهد شد. ولی اگر توافق ایجاد نشود نیز درخواست مودی در برگ تشخیص درج شده و به مرحله بعدی این چرخه (هیات حل اختلاف) ارجاع داده می شود.

 هیات حل اختلاف :

بعد از اینکه پرونده به هیات حل اختلاف ارجاع داده شد هیات مذکور باید زمان مورد رسیدگی را به مودی ابلاغ نماید .منظور از هیات حل اختلاف تشکلی از سه نفر می باشد شامل قاضی، نماینده مودی، نماینده سازمان امور مالیاتی

هیئت مذکور در زمان ابلاغ شده پرونده مودی را به همراه مدارک و مستندات مورد بررسی قرار داده و رای را صادر میکند در صورتی که رای مورد قبول مودی باشد برگ قطعی صادر می‌شود و مودی باید آن را پرداخت کند و چرخه دادرسی در اینجا ختم می شود اما اگر مودی رای را قبول نداشته باشد پس از صدور حکم در این مرحله ۳۰ روز زمان دارد تا به شورای عالی مالیاتی اعتراض خود را اعلام کنند.

نکته: همانطور که مودی می‌توانند به رای اعتراض داشته باشد ،نماینده سازمان امور مالیاتی نیز می تواند به رای اعتراض کند و شکایت خود را به مرحله شورای عالی مالیاتی ارجاع دهد .

شورای عالی مالیاتی :

مودی تا یک ماه پس از صدور رای هیات حل اختلاف مهلت دارد تا اعتراض خود را به شورای عالی مالیاتی ببرد در این شورا مجدد پرونده مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و رای صادر می گردد. اگر شورای عالی مالیاتی رای هیات حل اختلاف را رد کند پرونده دوباره به اداره مالیاتی باز فرستاده می شود و مجدد در یک هیات دیگری مورد بررسی قرار خواهد گرفت ولی اگر شورای عالی مالیاتی رای هیات حل اختلاف را تایید کند مودی باید اعتراض خود را به مرحله بعدی این چرخه یعنی هیئت ۳ نفری وزارت اقتصاد ارجاع دهد.

هیات ۳ نفری وزارت اقتصاد:

این هیات متشکل از سه نفر است که منتخب  وزیر اقتصاد و دارایی می باشد اگر مودی در سه مرحله قبل نتواند به نتیجه برسد در این مرحله می تواند شکایت خود را مطرح کند و این هیات پس از بررسی پرونده مودی رای خود را صادر می کند.

دیوان عدالت اداری:

مودی پس از ۳ ماه از زمان صدور رای هیئت ۳ نفری وزارت اقتصاد( مرحله ۴) فرصت دارد اعتراض (شکایت )خود را از سازمان امور مالیاتی به دیوان عدالت اداری تسلیم نماید .شکایت در دیوان عدالت اداری با استفاده از قوانین و مقررات سیستم قضایی انجام می شود.

لازم به توضیح است که مودیان می تواند شکایت خود را بعد از صدور رای هیئت حل اختلاف مستقیم به دیوان عدالت اداری ارجاع دهند.

کلام آخر

اگر یک حسابدار به کلیه قوانین و پروسه های مالیاتی واقف باشد به راحتی می تواند از پرونده خود دفاع کند و با ارائه مستندات و ذکر مواد قانونی می تواند مسئولین رسیدگی سازمان امور مالیاتی را قانع کند پس بهتر است دانش و اطلاعات خود را به روز نمایید و از مشاوران زبده در این زمینه کمک بگیرید