تا به حال به این فکر کرده‌اید که، اگر قرار باشد حسابداری یک مرغداری و یا گاوداری ویا پرورش ماهی را انجام دهید،  این موجودات زنده در کدام حساب ها و به چه ارزشی ثبت می‌شوند؟
دارایی زیستی نوعی از دارایی‌ها هستند که در صنایعی مانند دامپروری ها، تولید کنندگان لبنیات و محصولات کاغذی و کشاورزی و …وجود دارند.

در این مقاله از دروساحساب به بررسی مفهوم و جزئیات انواع و ارزش دارایی‌های زیستی خواهیم پرداخت.

دارایی زیستی چیست ؟

به عبارت بسیار ساده دارایی‌های زیستی، دارایی هایی هستند که زنده‌اند و دارای حیات هستند. مانند حیوانات، درختان و….
داراییهای زیستی در حسابداری به دو دسته طبقه بندی می شوند:

  1. دارایی های زیستی مولد
  2. دارایی های زیستی غیر مولد

۱) دارایی زیستی مولد :

دارای زیستی مولد آن دسته از دارایی ها هستند که به قصد تولید کشاورزی یا تولید مثل یا اصلاح نژاد با حفظ حیات زیستی نگهداری می‌گردند و قابلیت برداشت بعد از مدت یک سال را دارا هستند. مانند مرغداری‌ها (جهت تولید جوجه)

بر طبق استاندارد حسابداری شماره ۲۶( فعالیت کشاورزی) بند ۱۳:
دارایی زیستی مولد باید بر مبنای بهای تمام شده پس از کسر استهلاک انباشته و کاهش ارزش انباشته یا مبلغ تجدید ارزیابی به عنوان نحوه عمل مجاز جایگزین، منطبق با الزامات استاندارد حسابداری شماره ۱۱ به عنوان ((دارایی ثابت مشهود)) شناسایی و گزارش می گردد.

۲) دارایی زیستی غیر مولد :

آن دسته از دارایی های (زنده) که شرایط دارایی های زیستی مولد را ندارند در این دسته قرار می‌گیرند. به عبارت دیگر دارایی های زیستی غیر مولد دارایی‌هایی هستند که به عنوان دارایی زیستی به فروش می‌رسند یا با عنوان تولید کشاورزی برداشت می گردند. مانند دام های آماده برای فروش، غلات در جریان رشد و …..

بر طبق استاندارد حسابداری شماره ۲۶ (فعالیت کشاورزی) بند ۱۴:
به استثنای دارایی زیستی غیرمولد خریداری شده که تنها در زمان شناخت اولیه بهای تمام شده شناسایی می‌شود دارای زیستی غیر مولد باید در شناخت اولیه و در تاریخ ترازنامه به ارزش منصفانه پس از کسر مخارج برآوردی زمان‌فروش اندازه‌گیری شود به جز در موارد توضیح داده شده دربند ۲۶ که نمی‌توان ارزش منصفانه را به‌گونه‌ای اتکاپذیر اندازه‌گیری کرد.

نکته: لازم به ذکر است داراییهای زیستی مولد استهلاک پذیر می باشند.

 

دارایی های زیستی

 

روش ثبت‌ حسابداری دارایی های زیستی:

به عنوان مثال یک مرغداری را فرض کنید که فعالیت اصلی آن تولید تخم مرغ می باشد، ثبت حسابداری آن به صورت ذیل خواهد بود:

۱) در زمان خرید خوراک طیور

مواد      **
موجودی نقد /بانک     **

2) در زمان ارسال خوراک طیور از انبار به محل نگهداری مرغ ها

کالای در جریان ساخت    **
مواد                **

۳) در زمان برگشت اضافی ارسال خوراک طیور

مواد          **
کالای در جریان ساخت     **

۴) در زمان جمع آوری تخم مرغ ها (محصول)

کالای ساخته شده         **
کالای در جریان ساخت      **

۵) در زمان فروش تخم مرغ ها

موجودی نقد/ بانک    **
فروش            **

بهای تمام شده کالای فروش رفته   **
موجودی کالا           **

۶) در زمان انجام هزینه های نگهداری (مانند هزینه دامپزشکی)

هزینه نگهداری/ دامپزشکی         **
موجودی نقد/ بانک          **

۷) در زمان تلف شدن مرغ ها

زیان ناشی از خسارت      **
استهلاک انباشته           **
دارای زیستی مولد  **

۸ ) در زمان مستهلک کردن

هزینه استهلاک    **
استهلاک انباشته  **

۹) در زمان فروش کود

موجودی نقد/ بانک    **
سایر درآمدها           **